سرگذشت "تائو تائو"ی پاندا

ته یکی از فیلم‌های بتاماکس-ام، فصل دوّم از کارتون خاطره‌انگیز سرگذشت تائوتائویِ پاندا (1981) را با دوبله‌ی قدیمی داشتم. این کارتون را در کودکی خیلی دوست میداشتم و فصل اوّل و دوّم آن، که به زایش پاندای کوچک (تائوتائو) و بالیدن‌اش در جنگلْ تا کشته‌شدنِ مادرش به دست شکارچیان و نهایتاً به اسیری رفتنِ خودش و دوری از جنگل و دوستانِ محبوبْ میپردازد، هنوز برایم جالب و تأثیرگذار است. 

یکی از دوستان گرامی، پیش‌ترْ مقدمه‌ی خوبی بر معرفی این انیمیشنِ سینمایی نوشته‌اند که آنرا نقل میکنم و متعاقباً لینک‌های دانلودِ بخش دوبله‌ای که در اختیار داشته‌ام [از جایی که تائو مادرش را از دست میدهد، تا جایی که خودش اسیر و در بند می‌شود] را می‌آورم. با این توضیح، که صوتِ دوبله را روی فیلمِ باکیفیت‌تر گذاشته‌ام.

درباره این انیمیشن که در آن نهایت ظرافت در تکنیک، هنر و قصه در سبکی کودکانه بکار رفته است؛ بی‌اغراق میتوان اذعان کرد علاوه بر آنکه برای کودکان به میزان بسیار زیاد مملو از احساسات است، اثری آمیخته با مفاهیم والای زندگی است تا نشان دهد، انیمیشنْ یک تکنیک و سرگرمی خالی از روح نیست، بلکه میتواند وسیله‌ای برای برانگیختن احساسات زندگی‌بخش باشد و این درس را به کودکان میدهد که تمامی حیوانات و مخلوقات که جلوه‌هایی از آفرینش‌اند دارای احساس و مملو از شور زندگی هستند. فیلم از زبان پاندا، که با صدایی محزون سرگذشت خود را تعریف میکند، شروع میشود. در سکانسی که بچه‌پاندا اسیر شکارچیان، دور شدن از جنگل زیبای خود را میبیند، هنگامی که جنگل سبز و درخت بلند سرو، پشت تپه‌ها، کوه‌ها و دریاها پنهان میشود؛ چه بسا بچه‌ها از خود میپرسند "چطور این پاندای زیبا دوباره میتواند خانه‌اش را پیدا کند؟" ... . 

تماشا و دانلود از آپارات

تماشا و دانلود از آی‌نت

هکل و جکل و مایتی‌ماوس

این روزها، در هر تعطیلی و فرصتی، بساط ویدئوی بتاماکسِ قدیمی‌ام را در خانه می‌گسترم و به این بهانه که کارتون‌های ایام کودکی‌ را برای دختر خردسالم پخش کنم، خودم پای تماشای دوباره‌شان می‌نشینم.  

این‌بار در میان‌ فیلم‌ها، چشمم افتاد به کارتون‌های ساخته‌ی پُل تِری، کارتونیست مشهور آمریکایی. کارتون‌هایی از اواخر دهه‌ی 1940 و اوایل دهه‌ی 1950 که در استودیوی انیمیشن‌سازیِ "تِری تونز" تهیه شده بود؛ و کمپانی فاکس قرن بیستم در آن‌زمان آن‌ها را بعنوان پیش‌پرده، قبل از فیلم‌های سینماییِ شاخص، در سالن‌های سینما پخش می‌کرد.

تصویر زیر: پل تری ـ دهه‌ی 1940

تصویر زیر: پل تری در استودیوی تری تونز، ناظر بر کار آهنگساز کارتون.

همّت کردم تا سه‌تا از این فیلم‌های کارتونی را با دوبله‌ی قدیمی (که کمیاب است) برای اولین‌بار در اینترنت بگذارم؛ یکی از سریِ "هِکِل و جِکِل" و دو-تا از سری "مایتی ماوس" |صداهای دوبله را روی نسخه‌های باکیفیت‌تر گذاشته‌ام.

این سری کارتون‌ها، ظاهراً بعدها در دهه‌ی 1960 از برنامه‌ی شنبه‌صبح شبکه‌ی تلویزیونیِ CBS پخش می‌شده ـ و اینطور که تارنگار "تلویزیون دهه 50" نوشته ـ در ایران هم در سال‌های 1350 تا 1351 از برنامه‌ی کودک تلویزیون ملی ایران پخش می‌شده است. جالب است که در دوبله‌ی فارسی، نام "مایتی ماوس" را به "میکی ماوس" (که برای کودکان ایرانی، آشناتر بوده) تغییر داده بودند.

کارتون اوّل (از سری هکل و جکل) : باران‌سازان ـ محصول 1951

عنوان اصلی: The Rainmakers (1951) - Heckle and Jeckle Theatrical Cartoon Series

 تماشا و دانلود از دراپ‌باکس

تماشا و دانلود از آپارات

کارتون دوّم (از سری مایتی ماوس) : گربه‌های گنگستر ـ محصول 1949

عنوان اصلی: The Catnip Gang (1949) - Mighty Mouse Theatrical Cartoon Series

تماشا و دانلود از دراپ‌باکس

تماشا و دانلود از آپارات

کارتون سوّم (از سری مایتی ماوس) : یک عاشقانه‌ی سرد ـ محصول 1949

عنوان اصلی: A Cold Romance (1949) - Mighty Mouse Theatrical Cartoon Series

تماشا و دانلود از دراپ‌باکس

تماشا و دانلود از نماشا

به یادِ بهرام زند

گذری به خاطرات کودکی و نوجوانی؛ دهه‌ی 60 ؛ با همه‌ی خوبی‌ها و بدی‌هایش. جنگ بود و سختی، ولی انگار که مردم با هم صمیمی‌تر بودند. شاید بخاطر همان صمیمیت و همدلی، هنوز آن ایّامْ برایمان بهترین است: ساده، صادق و راستگو.

هفته‌ی پیش که بهرام زند درگذشت، یکی از نوار قصه‌های قدیمی‌ام را در جست‌وجوی صدایشْ کاویدم. نوار-قصه‌ی شماره‌ی 5 شرکت زنگ تفریح؛ که یک‌ روی‌اش داستان "خاله سوسکه" بود و آن روی‌اش ــ با تأکیدی که بر تقدّم "پرورش" بر "آموزش" در آن برهه بود، داستانِ "آتش جنگ"! نمیدانم چرا یادِ آن کاست قدیمی افتادم! شاید خاطره‌ی صدای محکم و مردانه‌ی بهرام زند اولین‌بار با آن نوار در ذهن‌ام حک شده بود! در نقشِ آن فرمانده‌ی ایرانی، که استوارانه دستور حمله میداد و وقتی سرباز شجاعش ابراهیم (با گویندگیِ ظفر گرایی) زخمی شد، مطمئن‌اش کرد که به جای دو نفر با بعثی‌ها خواهد جنگید: "تو برو! همون کاری که تو دوست داری، من واسه‌ت انجام میدم"

هرچه در اینترنت گشتم، نشانی از "آتش جنگ" نیافتم! ناگزیر، خودم آنرا بطور کامل در اینترنت گذاشتم: لینک دانلود (حجم فایل، 51MB)

بخش کوتاهی از نوار را هم با صدای زنده‌یاد بهرام زند و ظفر گرایی در نماشا گذاشته‌ام [عکس‌های استاد زند را از صفحه‌ی اینستاگرام "bahram__zand" گرفته‌ام].