هفتهی پیش، از انباری منزل پدری، یکسری از کتابها و مجلات دوران کودکی و نوجوانی خود را برداشتم و به خانه آوردم. نشستم با دخترم آناهید، همه را گردگیری و تمیز کردیم؛ و با استقبالی که کرد، هر روز یکی را برایش میخوانم.
چه کتابهایی! بچههای نسل من در دههی 1360 این شانس را داشتند که جمعی از بهترین نویسندگان و هنرمندان، خالق کتابهای کودکیشان باشند.
تصمیم گرفتم در هر فرصتی، یکی از آن آثار را تبدیل به محتوای دیجیتال کنم و به رایگان در اینجا بازنشـر دهم.
اوّلین کتابی که انتخاب کردهام، خرس و کوزهی عسل است؛ قصهای به شعر کودکانه از استاد منوچهر احترامی (+) و با تصویرگری استاد غلامعلی لطیفی (+). دکلمه و روخوانی این اثر و اجرای نمایشیاش در مهدهای کودکِ آن دوره رونقی داشت.
این کتاب، چندینبار با تصویرسازیهای متفاوت منتشر شده است؛ نسخهی من، متعلق به چاپ پنجم-اش از سری کتابهای لاکپشت در سال 1365 است.
سابقهی همکاری منوچهر احترامی (پورنگ) و غلامعلی لطیفی (کیانوش)، به ایامِ کار در نشریهی فکاهی و طنزآمیز توفیق برمیگردد. احترامی، بعدها طنزنویسی و نگارش برای کودکان را با نشریات گلآقا و بچهها گلآقا ادامه داد و به انتشار کتابقصههای منظومی از خود، با تصویرگریِ لطیفی، پرداخت. لطیفی هم علاوهبر کارتونیستِ حرفهای بودن و تصویرسازی برای کتابهای کودک، در اوایل دههی 1360 طبع خود را در "ترجمه" آزمـود و چند قسمت از ماجراهای تنتن و میلو را برای انتشارات دهداری ترجمه کرد.
کتاب خرس و کوزهی عسل را اسکن کردهام و بصورت PDF در پیکوفایل و دراپباکس گذاشتهام؛ یک فایل دیداری و شنیداری هم (با قصهگویی همسرم) از روی-اش تهیه کردهام که آنرا در آپارات و تماشا قرار دادهام.
در ایّام کودکیِ ما، یکسری کارتونِ جالب بصورت میانپرده در لابلای مجموعهبرنامههای موسوم به جعبهی اسباببازی [که برنامههای ترکیبی و آموزشی برای کودکان بود] از تلویزیون پخش میشد. این کارتونها متشکل از قطعههای کوتاهِ 1 دقیقهای با شخصیت یک موشِ بزرگِ نارنجی و یک فیلِ کوچکِ آبی بود! این قطعات، بیکلام بودند ولی افکتهای صوتی و موسیقی خوبی همراهیشان میکرد.
امروز فهمیدم که این میانپردههای موشی، شهرت بینالمللی دارد(!) و سایتِ اختصاصی:
نام اصلی مجموعه، Die Sendung mit der Maus است [اطلاعات در IMDb] ؛ و ساخت و تولیدش از سال 1971 به همّت آرمین مایوالد (+) و همکارانش در تلویزیون آلمان آغاز شده بود. به نوشتهی ویکیپدیا، این برنامههای آموزشی توانسته است جوایز زیادی را از آنِ خود کند و در رسالههای دانشگاهی هم جا و مقامی بیابد!
تصویر زیر [با کلیک، بزرگنمایی دارد]
صفحهی اوّل یک تز دانشگاهی در اینجا
یکسری از قطعات کارتونیش را که برایم خاطرهانگیز بود در تماشا گذاشتهام.
یادش بخیر! یک مجموعهی کارتونی دیگه هم بود معروف به "بچهمیمونهای بازیگوش" که فکر کنم دههی 60 از تلویزیون پخش میشد.
اطلاعات کاملش در ویکیپدیا هست: محصول استودیوی سایوزـمولتفیلم بوده و از ساختههای انیماتورِ شهیرِ روس لئونید شوارتزمَن ؛ در 7 اپیزودِ 9دقیقهای طیِ سالهای 1983 تا 1997.
اپیزود دوّم-اش [مشخصات در IMDb] تا امروز در یادم به وضوح باقی بود! آنرا با کیفیت خوب و بدون برچسب و لوگو در آپارات گذاشتهام.
اپیزود ششم-اش هم [که البته هیچگاه از تلویزیونِ ایران پخش نشد | IMDb] در این تماشای پیرانهسالی برایم جالب بود: اتفاقاتی که در اُپرایِ اُتللو رقم میخورد و منجر به فرارِ دِزدِمونا میشود. آن را در تماشا گذاشتهام.