وبلاگ شخصی یاغش کاظمی
یا دلنوشتهای و حدیث نفسی؛ یا پژوهشی از برای تبادل آرا و آموختن بیشترم. ادعایی نیست ...
وبلاگ شخصی یاغش کاظمی
یا دلنوشتهای و حدیث نفسی؛ یا پژوهشی از برای تبادل آرا و آموختن بیشترم. ادعایی نیست ...مرثیهی گمشده
امروز مجالی دست داد تا یکی از مستندهای عالی سینمای ایران را ببینم: "مرثیهی گمشده" ساختهی خسرو سینائی. [تماشای آنلاین در اینجا]
ساخت این مستند، 12سال به طول انجامیده بود: از سال 1971 تا 1983 . روایتیست از آوارگیِ مردم لهستان طیِ جنگ جهانی دوّم و مهاجرتِ شمار زیادی از آنان به ایران.
حین تماشا، آنجا که فیلمسازْ خاطرات دوران کودکیِ لهستانیهایی که از اصفهان به "زلاند نو" رفته بودند را به تصویر میکشد، نکتهی جالبی دیدم که فکرم را مشغول کرده است: آیا اردوگاه کودکان لهستانی در جلفای اصفهان در سالهای 44-1942، همان بنای معروف به مدرسهی فرانسویها بوده که اکنون مرمّت شده و محل دانشکدهی هنرهای تجسمیِ دانشگاه هنر اصفهان است؟!
نماهایی از فیلم ــ اردوگاه کودکان لهستانی در اصفهان ، تاریخ فیلمبرداری: سال 1975
نمایی از یک کلیسا در فیلم، شبیه به کلیسای کاتولیکها در پشت مدرسهی فرانسویها
دانشکدهی هنرهای تجسمی، در محلهی سنگتراشهاـست و چندان با دانشکدهی ما (دانشکدهی حفاظت و مرمت) فاصله ندارد. عکسهای زیر را همین سه ماه پیش در آنجا گرفتهام. میتوان به مقایسهی معماریِ آن با بنای نشاندادهشده در فیلم پرداخت. البته تفاوتهایی در تعداد ستونهای نمای اصلی و فُرم ورودی زیرزمین وجود دارد. ولی شاید این تفاوتها در هنگام مرمّت به وجود آمده باشد؛ اینطور که مثلاً یکسری از ستونها را که الحاقی بوده، برچیده باشند!
دانشکدهی هنرهای تجسمیِ دانشگاه هنر اصفهان. عکسها از نگارنده
کلیسای کاتولیکها در پشت دانشکده. عکس از نگارنده
---------------------------
یکی ازسکانسهای زیبای فیلم، آنجاست که خانم آنّا بورکوفسکا (افخمی)، از پناهجویان لهستانی ــ که در ایران ماندگار شده و شوهری ایرانی هم اختیار کرده بود، ترانهای (ظاهراً خود-گفته) به فارسی را با پیانو میخواند و مینوازد. این قطعه را در تماشا و نماشا به اشتراک گذاشتهام؛ با این اندوه که دانستم ایشانْ 10سالیست که درگذشته:
میدانم که دیگر نیستی 
فقط غم از تو برایم هست
تو عوض نمیشی با هیچی
قلبت مال دیگریـست
اگر اینجور باشه که ما باید جدا بمونیم
نمیخوام
نمیتونم زنده، بدون تو
چونکه
کس دیگری عاشق توست ...
پینوشت:
ــ بیوگرافی "آنا بورکوفسکا" را در اینجا میتوانید بخوانید.
ــ دربارهی اقامت کودکان لهستانی در اصفهانْ در جریان جنگ جهانی دوّم، مطلب خوبی هم در تارنمای "ایران نامه" موجود است.
وعده
بسیاری از ما، با خاطراتمان زندگی میکنیم. خاطراتی که به انتظار میمانند تا جاییـزمانی دوباره دیده شوند؛ و شاید باز همان تأثیرِ پیشین را با اصوات و تصاویرشان بر ذهنمان بگذارند ... .
در نوجوانی، یک فیلم هندی دیده بودم با عنوان قسمـ وعده (1978) [اطلاعات در IMDb] که بازیگرانِ معروفی مثل آمیتاب باچان، راندهیر کاپور و راکهی گُلزار در آن بازی میکردند. داستانش دربارهی استاد دانشگاهِ نجیبی بود به اسم آمیت (با بازی آمیتاب باچان) که هنگام سوا-کردنِ برادر کوچکترش راجو (کاپور) در یک نزاعْ چاقو میخورد و کشته میشود. پس از این اتفاق، سومان (راکهی)، نامزد جوانِ آمیت، زندگیاش را با خاطراتِ آمیت و کشیدنِ تصویرش بر بومهای نقاشیْ سپری میکند و تن به ازدواج دیگری نمیدهد. سالها بدین منوال میگذرد، تا اینکه تصادفاً پای سارقِ جوانی به نام شانکر (باچان) به زندگیِ راجو و سومان بازمیشود؛ سارقی که شباهتِ حیرتانگیزی به آمیت دارد ... . راجو که خود را همیشه در قضیهی قتل برادرش، مقصر میدانسته است تلاش میکند تا در وجود این جوانِ خلافکارْ ردّ و نشانی از برادرِ مرحومش بجوید؛ ولی برای سومان، مسئله به این راحتیها نیست: "آبِ فاضلاب نمیتواند هیچوقت مثلِ آبِ رود شود!" ... .
این فیلم، مانند اغلبِ فیلمهای ملودرام هندی، چند سکانسِ موزیکال هم دارد؛ که یکیش در آن عالم نوجوانی، شیفتهام کرده بود؛ به طوری که تا مدتها ارجاعاتِ رمزی و عاشقانهاش در ذهنم بود و ترانهاش بر زبانم: "میله جو کَدی کَدی اِکِ زنجیرُ بَنی"!
پس از سالها، دیشب به لطف اینترنت توانستم آن سکانسِ موزیکال را با کیفیتِ بالای صدا و تصویر ببینم و دوباره همراهش شود. همراهِ دوبارهی آن نگاهها و تردیدها میانِ شانکر و سومان ... و آن مجلسِ شادِ رقص و آواز، که بر گوشهاش عشقْ ـ محزون و معصوم ـ فرصت بالیدن یافته بود ... .
دانلود این سکانس موسیقاییِ زیبا با کیفیتِ HD
از دراپباکس (حجم فایل 80MB)
تماشای این سکانسِ موسیقایی در تماشا
پینوشت:
آقای جهانبخش پازوکی، ملودی زیبای این سکانس را برای یکی از ترانههایش به نام "گُل گلخونه" استفاده کرده است. این ترانه، با صدای "عارف" برای بسیاری از ایرانیانْ به-یاد-ماندنی است.
دانلود ترانهی "گل گلخونه" با صدای عارف
پیتر و گرگ
قصههای قدیمی، با دنیای رنگارنگ و خیالانگیزشان، هنوز گاهی پیامآورانِ صادقِ رویاها و آرزوهای از یاد-رفتهی کودکی میشوند. همان رویاها و آرزوهایی که لااقل برای پسربچههای نسلِ من، انجام اعمال قهرمانانه و شجاعانه بود برای کمک به مردم یا تسخیر قلبِ شاهدُختی زیبا.
یکی از آن قصههایِ با اعمال قهرمانانه، داستانِ موزیکالِ "پیتر و گرگ" بود؛ اثر سرگئی پروکُفیِف (+).
تصویر زیر: شخصیت "پیتر" در یکی از نقاشیهای دوران کودکیِ نگارنده
این داستان را هم بصورت صوتی (با صدای حسن خیاطباشی) روی نوار-کاستِ "قصهگو" از انتشارات "بیتا" داشتم و هم کارتون-اش را که اثر والت دیزنی بود روی یک نوار ویدئویی.
ظاهراً پروکُفیف خودش پیشنهاد ساختِ انیمیشن پیتر و گرگ را به والت دیزنی داده بود. او در سال 1938 به استودیوی دیزنی در لُسآنجلس رفته بود و داستانِ آهنگین-اش را آنجا نواخته بود. دیزنی هم که مشتاق به ساخت این انیمیشن شده بود سرانجام آنرا [با اعمالِ تغییراتی در اصلِ داستان] در جُنگ و گلچینی از کارتونهای موزیکال-اش با عنوان Make Mine Music به سال 1946 روانهی پردهی سینماها نمود.
پس از درگذشتِ پروکُفیف، دیزنی در اواسط دههی 1950 انیمیشن پیتر و گرگ (+) را با قصهخوانیِ استرلینگ هالووی و کارگردانیِ کلاید جرونیمی بصورت مستقل (و نه در یک مجموعه) منتشر نمود؛ و چندی بعد هم در یکی از برنامههای تلویزیونیاش به سال 1957، خاطرهی دیدار با آن آهنگساز نابغه را به یاریِ پیانیستی به نام اینگولف دال بازسازی کرد.
ملاقاتِ بازسازیشدهی دیزنی با پروکفیف ـ در آپارات
در سال 1976، آناتولی کرانوویچ با تأثیرپذیری از روایتِ دیزنی، انیمیشن کوتاهی با تکنیک استاپموشن از داستان "پیتر و گرگ" میسازد [اطلاعات بیشتر در سایت Animator.ru].
انیمیشن پِتیا و گرگ اثر آ. کرانوویچ در آپارات
---------------------------------------------------------
هدیهی نگارنده
جُستوجو که کردم دیدم فایل صوتی داستان "پیتر و گرگ" با صدای فریدون دائمی در سایتهای مختلف برای دانلود وجود دارد. ولی نسخهی صوتیِ "قصهگو" (انتشارات بیتا) با صدای حسن خیاطباشی را جایی ندیدم. هیچ اثری هم از کارتون کلاسیکِ دیزنی با صدای دلنشینِ راویِ پارسیگوی-اش نیافتم. بنابراین صدای آن راوی را از روی نوار ویدئویی که داشتم، روی فیلم باکیفیتتری که از اینترنت گرفتم سینک کردم و سپس آنرا به همراه فایل صوتی با صدای حسن خیاطباشی در اینترنت گذاشتم.
دانلود داستان صوتیِ پیتر و گرگ با صدای حسن خیاطباشی از اینجا
دانلود کارتون پیتر و گرگِ والت دیزنی با صدای راویِ پارسیگو از دراپباکس
تماشای کارتون پیتر و گرگِ والت دیزنی با صدای راویِ پارسیگو در آپارات